Menu główne - Polska strona teleskopu SALT

Aktualizacja: 15 stycznia 2016 roku

Polski udział w budowie SALTa

Polskie wyniki naukowe uzyskane z danych SALT w 2014 roku


Polski udział w budowie SALTa

Historia polskiego zaangażowania w budowę SALTa (Southern African Large Telescope - Wielkiego Południowoafrykańskiego Teleskopu) rozpoczęła się 11 marca 1999 roku. Tego dnia Komitet Astronomii Polskiej Akademii Nauk podczas otwartego zebrania podjął uchwałę popierającą wejście Polski do międzynarodowego konsorcjum budującego dziesięciometrowy teleskop typu Hobby-Eberly (HET - www.as.utexas.edu/mcdonald/het). SALT jest zlokalizowany w Południowo-Afrykańskim Obserwatorium Astronomicznym w Sutherland na płaskowyżu Karoo. Jest on znacznie udoskonaloną wersją teleskopu HET, który rozpoczął już pracę w McDonald Observatory w Teksasie. Udział w kosztach budowy i eksploatacji SALTa zapewni polskim astronomom dostęp do 10% czasu teleskopu.

W dniu 25 XI 1999 roku przewodniczący Komitetu Badań Naukowych prof. Andrzej Wiszniewski podpisał w Pretorii umowę pomiędzy rządami Rzeczpospolitej Polskiej oraz Republiki Południowej Afryki o współpracy naukowej i technicznej. W protokole do umowy zapisano: Polska będzie finansowała kwotą 2.5 miliona USD z puli Komitetu Badań Naukowych budowę SALT, oraz proporcjonalnie współfinansowała jego utrzymanie.

Umowa weszła w życie uchwałą Rady Ministrów nr 16/2000 z dnia 29 II 2000 roku. Na decyzję KBNu o finansowaniu projektu miała wpływ deklaracja dodatkowego finansowania projektu, łączną kwotą 385 000 USD, przez polskie placówki naukowe: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk (CAMK PAN) w Warszawie.

Koordynatorem udziału Polski w projekcie SALT z ramienia KBN został CAMK PAN.

W dniu 23 X 2001 roku CAMK PAN podpisał umowę Udziałowców SALT Foundation ( www.salt.ac.za/about/people-partners/partners/), zgodnie z którą do czerwca 2005 roku strona polska przekazała 2.5 mln. USD dotacji KBN oraz 220 000 USD ze strony polskich instytucji astronomicznych na koszty budowy SALTa.

Do celów zarządzania zadeklarowanymi przez polskie placówki astronomiczne kwotami utworzono Fundację Teleskopu SALT w Polsce.

W dniu 19 lipca 2001 r. został podpisany akt notarialny o ustanowieniu Fundacji teleskopu SALT w Polsce. Ukonstytuowały się również wszystkie organy Fundacji, a więc Rada Fundacji, Zarząd i Rada Użytkowników.

W dniu 16 października 2001 r. Fundacja Teleskopu SALT w Polsce została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla m. st. Warszawy, XX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000053350.

W celu rozwoju współpracy naukowej pomiędzy stronami biorącymi udział w budowie teleskopu SALT powołano Międzynarodową Sieć Teleskopu SALT w Polsce.


Cele Sieci:

- Organizacja warsztatów naukowych - dotychczas, 22 listopada odbyło się "Seminarium n/t spektroskopii", w którym uczestniczyło ponad 30 doktorantów oraz młodych pracowników nauki. W listopadzie 2003 odbyły się kolejne dwudniowe warsztaty z udziałem zaproszonych z zagranicy specjalistów.

- Finansowanie zagranicznych wyjazdów obserwacyjnych dla pracowników naukowych do South African Astronomical Observatory oraz pobytów w Polsce astronomów z zagranicy. W roku 2002 gościliśmy w Warszawie prof. B. Warnera z University of Cape Town. Z tych środków został sfinansowany także obserwacyjny wyjazd dr Sławomira Górnego do SAAO.

- Organizacja międzynarodowych konferencji. W roku 2004 została zorganizowana konferencja pt. "Science with the World's largest Telescopes".


Dalsze informacje na temat szczegółowych celów sieci dostępne są na stronach
Międzynarodowej Sieci Teleskopu SALT w Polsce