Menu główne - Polska strona teleskopu SALT

Aktualizacja: 10 październikia 2011 roku

Teleskop

Teleskop SALT znajduje się terenie South African Astronomical Observatory (www.saao.ac.za) położonego na płaskowyżu Karoo około 370 km na północ od Cape Town. Obserwatorium znajduje się na wysokości 1759 m n.p.m. Aktualny widok teleskopu można zobaczyć na stronie www.salt.ac.za/public-info/webcam/.

Teleskop jest własnością międzynarodowego konsorcjum. Strona polska dysponuje 10% czasu obserwacyjnego SALTa a jej udział w przedsięwzięciu został sfinansowany przez Komitet Badań Naukowych oraz "Fundację Teleskopu SALT w Polsce".

SALT jest udoskonaloną wersją nowatorskiego teleskopu HET, który działa od kilku lat w McDonald Observatory w Teksasie (www.as.utexas.edu/mcdonald/het). Teleskop posiada tylko jeden stopień swobody obracając się azymutalnie przy stałej odległości zenitalnej wynoszącej 37 stopni (szerokość geograficzna obserwatorium SAAO wynosi 32st. 23min. South).

Główne lustro ma kształt sferyczny i składa się z mozaiki 91 sześciokątów o boku 1 m. Powierzchnia skupiająca odpowiada pojedynczemu kolistemu lustru o średnicy około 10.5 metra. W trakcie obserwacji teleskop pozostaje nieruchomy a obraz nieba przesuwającego się nad lustrem głównym jest śledzony przez ruchomy „tracker” znajdujący się na powierzchni ogniskowej. Tracker jest wyposażony w korektory aberracji sferycznej oraz różnicowej dyfrakcji atmosferycznej. Przy ustalonej pozycji teleskop obserwacje są możliwe w pasie nieba o szerokości 12 stopni. W efekcie do obserwacji dostępne są obszary nieba o deklinacji +10<delta<-75 deg. W zależności od deklinacji obiektu maksymalny czas jego obserwacji w trakcie danej nocy wynosi od 45 do 150 minut. W trakcie obserwacji zmienia się efektywna powierzchnia skupiająca, która może spaść w skrajnych przypadkach do odpowiadającej lustru o średnicy 8 m. Zmienna powierzchnia skupiająca ogranicza możliwości absolutnej kalibracji fotometrii oraz spektrofotometrii.

Średnica pola widzenia teleskopu wynosi 8 minut łuku. Zgodnie ze specyfikacja optyka ma dawać obrazy o EE(50) nie gorszym niż 0.6 arcsec (przy braku zakłóceń atmosferycznych nie mniej niż 50% światła obiektu punktowego byłoby skupione w krążku o promieniu 0.6 arcsec). Mediana seeingu w SAAO wynosi 0.9 arcsec, a więc przy typowych warunkach obserwacyjnych obrazy gwiazd będą miały profile o FWHM rzędu 1 arsec.

Szereg użytecznych informacji związanych z teleskopem oraz jego instrumentami można znaleźć na stronie konsorcjum SALT (www.salt.ac.za). Opis działania teleskopu typu HET/SALT przedstawiony został w artykule opublikowanym w 1999 roku przez prof. R. Tylendę oraz dr K. Rochowicza (Urania/Postępy Astronomii 1/1999 str. 10) zatytułowanym "SALT - nadzieja polskiej astronomii?". Aktualny opis instrumentów, które już są lub będą dostępne w przyszłości dostępny jest tutaj:

- spektrograf RSS (PFIS)   (dostępny),

- kamera SALTICAM   (dostępny),

- płyta mikrokanałowa BVIT   (dostępny),

- spektrograf HRS   (planowany).

Obserwacje są wykonywane wyłącznie w trybie „kolejkowym”. Oznacza to, że programy zakwalifikowane do realizacji będą wykonywane w całości przez personel SALTa, bez udziału autorów danego projektu. Autor projektu otrzymuje komplet danych (również częściowo przeprocesowanych) po ich skompletowaniu. Rozważana jest możliwość zdalnego dostępu do fragmentarycznych obserwacji kompletowanych w ramach danego programu.